De toegankelijkheid van overheidsinformatie is één van de uitgangspunten van een gezonde democratie. De ratio: openheid tot informatie stelt de burger in staat de overheid te controleren en, wanneer nodig, te corrigeren.

In dit tijdperk van digitalisering verschuift het zwaartepunt van deze informatieplicht van het kunnen raadplegen van stukken op het gemeentehuis naar digitale openheid, middels internet. Een goed functionerend systeem dat documenten archiveert en het raadplegen ervan laagdrempelig maakt, is daarom essentieel voor de praktische verwezenlijking van het ideaal van de informatieplicht. Helaas schort het daaraan op de digitale stek van de gemeente Barneveld (www.barneveld.nl). Ideaal en praktijk liggen te ver uit elkaar, blijkt uit een gebruikersonderzoek van uitbarneveld.nl. 

In de praktijk blijkt het voor burgers lastig documenten die beschikbaar zijn via barneveld.nl te raadplegen. Veel ingekomen stukken zijn bijvoorbeeld gekopieerd en daardoor niet geïndexeerd door de zoekmachine van de gemeentelijke website.

Voorts worden documenten niet voorzien van tags of relevante titels. Die maken het makkelijker informatie te koppelen aan de door de gebruiker opgegeven zoektermen, een makkelijke functie waardoor snel gerichte informatie wordt gevonden. Het traceren van relevante informatie wordt door het ontbreken van deze techniek bemoeilijkt.

Voor burgers is het ook lastig om te bepalen onder welke categorie gezocht moet worden. Het beste resultaat wordt bereikt door gebruik te maken van externe 'intelligente' zoekmachines zoals Google. Google maakt geen gebruik van categorieën, bestandstypen en archieven. De informatie die beschikbaar is, moet beschikbaar en toegankelijk zijn door middel van simpel te kiezen trefwoorden. Een systeem van lagen maakt het te ingewikkeld, complex en tijdrovend.

In de nieuwsrubriek van barneveld.nl verdwijnen relevante berichten doordat er vervaldata worden ingesteld. Dit is een vreemde tactiek omdat berichten nog wel gevonden kunnen worden via bijvoorbeeld Google maar niet langer via de website zelf (bijv.: 'Dit item is verlopen op 03-08-2009'). Het zoeken van documenten naar tijdvak - een beproefde techniek van veel internetgebruikers - is daarmee lastiger.

Aanleiding voor dit stuk is een zoektocht naar afspraken die door de gemeente zijn gemaakt over de herinrichting van de de kop van de Nieuwstraat (klik hier voor de berichtgeving hierover). Trefwoorden zijn: Nieuwstraat, herinrichting, centrumplan en Het Schaap. De zoektocht leverde geen resultaat op.

Zoals gezegd, is de toegankelijkheid van overheidsinformatie van het grootste belang voor het goed functioneren van de democratie. Hoewel op barneveld.nl veel te vinden is, wordt de toegang tot de informatie nodeloos bemoeilijkt door een verouderde techniek van de database. Bovendien laat de gemeente intelligente manieren om die informatie beter vindbaar te maken links liggen. Dat is een gemiste kans en doet afbreuk aan de verwezenlijking van het ideaal van de informatieplicht.

Arjen Korevaar en Luuk Esser droegen bij aan dit artikel.